Akıllı Parçalar: Phonebloks

1Sürekli gelişen teknoloji ve hep en yenisine sahip olmak isteyen neslin tüketim çılgınlığı şu an aralarında halen kullanılabilir durumda olan cihazların da bulunduğu bir elektronik çöplük yaratmış durumda. Bu kirliliğe bir çözüm bulma girişimiyle Dave Hakkens ortaya düzenlenebilir bir konsept fikri atmıştı: Modüler akıllı telefon “Phonebloks”.

Sökülüp takılabilir parçalarıyla kullanıcının isteğine göre değiştirilebilir ve yükseltilebilir bir donanım sunan bu fikir, önceleri hem kullanıcılara hem de üretici firmalara ütopik gelse de, yayınlandığı gün içinde Dave Hakkens’ın Phonebloks videosu yaklaşık 1 milyon kişi tarafından izlendi ve bu konsept zaman geçtikçe tüm dünyaya yayılmaya devam etti.

“Do it yourself” modeliyle herkesin kullanım tarzı ve ihtiyaçları doğrultusunda arzu ettiği telefonu kendisinin tasarımına bırakan proje daha henüz çok taze ve hakkında erişilebilir bilgi sınırlı. Ancak adından sıkça söz ettirmeyi başaran modüler akıllı telefon atılımı, bir fikir olmaktan çoktan çıkmış durumda. Şimdi fikre ve bu güne kadarki aşamalarına bir göz atalım.

Konsept

Phonebloks, piyasadaki tüm akıllı telefon ekosistemine tamamen farklı bir bakış açısı getiriyor. Gelişimi yalnız 2güncellemelerden ibaret olan ve bir üst modeli geldiğinde çöpe gidecek akıllı telefonlar yerine, binlerce farklı kombinasyonla kendinize göre özelleştirebileceğiniz daha bireysel telefonların akıllı parçalarını sunuyor.

Modüler teknoloji konusunda ilk atılım olmamasına rağmen Phonebloks’un bu kadar ilgi çekmesinin birkaç sebebi var. Bunlardan ilki modülerleştirilebilme düzeyi. Yani ihtiyacınız olan her işlev için ayrı bir parça ekleyebiliyor oluşunuz. İşlemci, klavye, kamera, batarya, bluetooth hatta ekran bile birer modül haline getirilmiş. Bu da sunduğu çeşit yelpazesinin listelenemeyecek kadar çok olduğunu anlamamızı sağlıyor. Yani seçenekler yok, yalnızca istediğiniz özelliklerin olduğu bir havuz var.

Bir diğer neden ise her defasında yüksek meblağlar ödeyerek alınan elektronik cihazların, ya zamanı geçti diye ya küçük bir parçası bozuldu diye ya da yeni bir özellik eklendi diye işlevini kaybettiği düşüncesine bir çözüm getiriyor olması. Bu sayede bir kaç yeni küçük parça ile sahip olduğunuz modüler telefonu yepyeni hale getirilebilir, bozulan parçalarıını servisin temin etmesini beklemeden kendiniz değiştirebilirsiniz.3

Bu hali ile phonebloks bize, çocukluğumuzda rengarenk yüzlerce parçayla hayalimizdekileri yapıp bozduğumuz legoları anımsatıyor. Ayrıca “A phone worth keeping” mottosu ile asla değerini kaybetmeyecek hatta güncellemelerle sürekli değeri artacak akıllı telefonlar vadediyor.

4Motorola’dan Destek

Dave Hakkens ortaya çıktığı günden bu yana fazlasıyla dikkat çeken fikri için onlarca farklı firmayla görüştü. Google tarafından satın alındığını bildiğimiz Motorola, geliştirici ekibi tarafından duyurulan ve Phonebloks’a benzerlik gösteren Project Ara kapsamında modüler bir telefon üretmeyi planlıyordu. Dolayısıyla Motorola’dan, pek de uzak olmadığı projeye destek geldi.

Bu noktada konsept tasarımlarını gerçeğe dönüştürmek isteyen Phonebloks ekibi, Motorola’nın halihazırda yürütmekte olduğu Ara projesiyle birlikte kendisini birden ortaklığın içerisinde buldu. Süreç boyunca Project Ara ve Phonebloks birbirlerine destek olacak ve yakın zamanda ortaya fonksiyonel bir modüler telefonun çıkmasında iki koldan büyük katkı sağlamış olacaklar. Phonebloks’un bu ilginç proje için başka partnerleri de var.5

Aynı zamanda bu ortaklık Motorola’nın da ihtiyaç duyduğu bir gelişme oldu. Uzun süredir Samsung ve Apple gibi büyük firmaların gölgesinde kalan Motorola böyle bir projeyle sektördeki yerini de kuvvetlendirmeyi planlıyor.

Gelişim

Modüler teknoloji konusunda daha önce de birçok girişim olmuştu ancak temelde en önemli sorun parçaların birbirine uyumsuzluğuydu. Motorola bu proje için iki önemli konu üzerinde duruyor: Telefon parçalarını bir arada tutan iskelet ve iskelet üzerine yerleştirilecek parçalar.6

Kullanıcı bu sayede telefon üzerinde tam hakimiyet sağlayabilecek. Anlayacağınız bugünlerde sıkça karşılaştığımız PC toplama fikri, akıllı telefon toplama fikrine dönüştürülmek isteniyor ve bunun için diğer bütün girişimlerden farklı olarak en uygun ortam oluşturulmaya çalışılıyor.

Şu an donanım adına hayallerdekini aktararak en azından elle tutulabilir bir iskelet oluşturdu. Her bir modül yapısal olarak yarılamayacak şekilde bir çerçeve olarak dizayn edildi. Bu modüller işlemci, ekran, ekstra pil ve kullanıcının ihtiyacına göre oyun, eğlence ve artırılabilir bir çok bileşen fikri içeriyor.

Motorola Gönüllü Geliştiricilerini Arıyor

Artık bu yapıyı çalışır halde hayata geçirmek için proje üzerinde detaylı araştırma ve geliştirmeye sürecine giren Motorola, gerçekten dünyaya faydalı olacak bir yapı üzerinde çalıştıkları için tüm araştırmacıları bu projeye davet etti.

7Aynı Android platformu gibi modüler akıllı telefon projesinde de üçüncü taraf mühendislik örneklerinden faydalanılarak yenilik geliştirmek ve projenin gerçekleşmesi için engelleri kaldırmak hedefleniyor. Bu noktada çalışmalarını zaten Phonebloks’la sürdüren Motorola, yeni bakış açılarıyla edinilecek tecrübelerin akıllı telefonlar adına rehber olacağını düşünüyor ve fikirden sapmamak şartıyla herkese açık ve ücretsiz bir geliştirme platformu sunuyor.

Motorola’nın geliştirmek adına öncelikli düşünülmesini istediği kilit sorular şunlar: “Yazılım için hangi platform en iyisi ve ilk adım için kullanılabilir? Nasıl daha yenilikçi olunabilir? Nasıl en iyi şekilde ekosisteme destek verilebilir? Nasıl zaman kazanılabilir?”

Açık kaynak kodlu yazılım anlayışını donanıma taşımak isteyen Motorola, böylelikle farklı üreticilerin parçalarının bir araya getirilerek kullanıcıların kişiselleştirilmiş cihazlar elde etmesine de imkan tanıyan bir platform üzerinde çalışıyor.

Önümüzdeki aylarda gönüllü geliştiriciler için Modül Geliştirici Setleri’ni dağıtılmaya başlanacak. Bu setin içerisinde telefonun parçalarının üzerine takılacağı bir iskelet ve modüller yer alıyor. Seti alan geliştiriciler çalışmaya hemen başlayabilecekler. Üstelik Motorola gönüllülerin katkılarına göre final cihazları indirimli olarak alabileceğini duyurdu. En iyi 100 aktif geliştirici ise ücretsiz olarak modüler telefona sahip olabilecek.

8Ayrıca Phonebloks’un ilk videosunu izleyenler hatırlayacaktır ki, tanıtımda yer alan köşeli ve büyük hacimli görünümüyle, bu modüler akıllı telefona sahip olmak isteyenlerin tasarımdan taviz vermesi gerekeceği hissi uyandırıyordu. Ancak Motorola tasarım üzerinde çalışarak bu dezavantajı gidermeyi planlıyor, yeni tanıtım görsellerinde de dizayn konusunda oldukça ilerledikleri ortada.

Yani eğer uyarlanabilir ve donanımı yükseltilebilir bu akıllı elektronik cihazı kullanmak isterseniz, görsel olarak da sıkıntı yaşamayacağınız iddia ediliyor. Ancak şimdilik içerik bile istenilen ölçüde arttırılamadığından, tasarım için seçenek de tabii ki sınırlı.

Son olarak,

Yazılımı donanıma dönüştürerek arzulanan özelliklerin hem seçilebilirliğini, hem de yenilenebilirliğini arttırmayı amaçlayan Phonebloks, ilgi çekici olmasına rağmen öncelikle hepimize uzak gelmişti. Ama sürekli yeni telefon almaktan sıkılan ve kendi telefonunu kendisi tasarlamak isteyen kullanıcıları fazlasıyla da heyecanlandırdı.9

Binlerce farklı seçenek arasından, istenilen her an küçük bir dokunuşla elektronik cihazlarını yenileyebilecek olma düşüncesi bizi de sarmış durumda. Ve bu legovari teknoloji akıllı telefonların geleceği olabilir.

Phonebloks şu an sadece ilerleme kaydedilmiş bir proje olsa da, bu sürece katkı sağlamak isteyen geliştiriciler ve Motorola’nın da desteğini alarak, yakın gelecekte hepimiz için hem yaratıcı hem eğlenceli fikrini fonksiyonel bir çözüme dönüştürecekmiş gibi görünüyor. Ne düzeyde ilerleyebileceklerini ve bize tasarımıyla da birlikte ne kadar özelleştirilebilir bir teknoloji sunacaklarını zaman gösterecek.

Cemre Yavuz

Cumhuriyet Gazetesi - Editör / İTÜ - Matematik Müh. / Huzur isyandadır. www.cemreyavuz.com

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir