Bilgisayar Nasıl Çalışır 1. Bölüm

image1

Sizi tarih kısmıyla pek sıkmak istemediğim için özet geçiyorum: Bilgisayarların macerası ilk olarak “Difference Engine” adı verilen, ekranı ve klavyesi bile olmayan garip aletlerle başladı. Bunlardan sonra birçok denemeler yapıldı. Fakat yapılan denemeler ya elverişsiz ya da belli fonksiyonları çok iyi yerine getirip diğer fonksiyonlarda yüzüstü bırakan cinsten oldu.

Elektriği kullanmak istiyorsanız onu yönlendirmeniz şart. Bir ampulü basit bir devreyle kolaylıkla yakabilirsiniz. Fakat sadece kabloları birleştirerek her bir butona basınca farklı bir sayıyı gösteren, 7 ampulden oluşmuş numaratörü yakmanız sınırları zorlayan bir cinsten olabilir ( Bir aralar denediğim ve beni çileden çıkarmış bir projeydi ). Thomas Edison’un “Vakum Tüpü” icadı burada yardımımıza koştu.

image2

Aslında bu tüp Edison için değersiz, çöpe atılacak cinsten bir icattı. Fakat fark etmediği şey elektriği yönetebilecek bir devre elemanını bizlere sunmasıydı: elektriği tek yönde ileten bir diyot. Bilgisayar teknolojisi bu icatla beraber ilerlemeye başladı ve 3 tonluk, fırın gibi çalışan koca makineler hizmetimize girdi. Güzel işlevleri olsa da kolay bozulmaları ve devasa güç harcamaları nedeniyle çok verimsizdi.

image3

19. yüzyılın başlarında yarıiletken transistörlerin icadıyla birlikte büyük bir adım atıldı. Bununla beraber Texas Instruments ve IBM firmaları günümüz mimarisine yakın bilgisayarlar yapmaya başladılar.

image4

Yapılan bilgisayarlarda ekran ve klavye gibi işlevler yoktu. Görüntüdeki kırmızı ledler okunarak işlemler gerçekleştiriliyordu. Her ne kadar anlamsız gözükse de matematiksel işlemlerin uygulanabildiği ve karmaşık işlemlerin yapılabileceği, maliyeti uygun bir bilgisayardı. Jobs ve Wozniak öncülüğünde ekranlı ve klavyeli ilk “Personal Computer(PC)” lar yapıldı ve Apple öncülüğünde ilk PC’ler yapılmaya başlandı. Bu akım IBM gibi firmaların da katılımıyla devam etti ve böylelikle günümüz teknolojisine kadar geldik.

image5

BIOS (temel girdi/çıktı sistemi): Bilgisayardaki bilginin bir bölümden başka bir bölüme aktarılmasını sağlayan yazılım kodları

Boot / Boot Up: Bilgisayar ilk açıldığında tüm bileşenlerin doğru çalışması ve işletim sisteminin yüklenmesi için yapılan işlem

Circuit Board (Devre Kartı) : Bilgisayar dışında elektrik, elektronikte de adını sıkça duyduğumuz, dirençlerin, işlemcilerin, kapasitörlerin, diyotların ve bunlar gibi birçok elemanların “yazdırılmış kablolar” ile birleştirildiği yapı. Bunlar bildiğimiz kablo birleştirmenin aksine çok küçük boyutlarda kat kat yazdırılmış ve işlenmiş iletim hatları olarak söylenebilir. Devre kartları, küçük yer kaplaması bakımından oldukça avantajlı.

Clock(Saat): İşlemler arası disiplini sağlayan bir mikroçiptir. Bu sayede belli bir disiplin içinde milyonlarca işlem kısa bir süre içerisinde karışıklık yaşanmadan gerçekleştirilebilir. Clock, bir nevi bilgisayarın devir gücüdür. Bilgisayarın bir saniyede ne kadar döngü yapacağını clock belirler. Sıklıkla duyduğumuz “2.4 GHz, 400 MHz” gibi sözler aslında clock ile belirlenen döngü sayısıdır. 1MHz, bir saniyede bir milyon döngüyü (veya titreşimi) ifade eder.

image6

CMOS: Tamamlayıcı metaloksit yarıiletkenin İngilizce’deki kısaltmasıdır. Bu mikroçip, devrede küçük bir pille çalışır ve bilgisayar kapalı olsa dahi PC’de hangi donanımların yüklü olduğunu hafızasında tutar. Önemli bir yapıdır.

image7
CPU(Merkezi İşlem Birimi): 
Bilgisayarın “beyni” olarak nitelendirilen yapı, bilgisayar tarafından verilen kodu işler.

image8


Expansion Slot (Sokma yeri dediğimiz): 
Toplama bilgisayarlar sektörünün önünü açmış yapılardır. Bu “sokma yerleri” sayesinde bilgisayarınıza ram, ekran kartı, hard disk, cd/dvd okuyucu gibi birçok yapıyı sokabilirsiniz.

image9

Motherboard (Anakart): Devre kartlarının, sokma yerlerinin, harici girişlerin bağlandığı karttır.

image10

Operating System (İşletim Sistemi): Donanımları kontrol edebilmemizi, kod yazmamızı sağlayan, yapılan işlemlere göre donanımların kullanımını ayarlayan bir sistem.. Basitçe anlatmak istersek bizim Windows, Linux gibi tabir ettiğimiz bilgisayarımızı kullanmamızı sağlayan sistemlere diyoruz.

image11

ROM ve RAM: Sadece Okunan Hafıza ve Rastgele Erişim Hafıza anlamlarına gelen bu yapılar, okunan bilgilerin belli bir süre hafızada tutulmasını ve o süre içinde belli bilgiye kısa sürede ulaşımını sağlar. Sınavdan on dakika önce gerekli ne varsa ezberlememiz, ezberlediklerimizi kendimizi hatırlamaya zorlamadan kullanıp sınav bittikten sonra bunların hepsini unutmamız RAM’lerin işleyişine fevkalade bir örnek! İkisinin arasındaki fark ise ROM’un sadece okunabilen, RAM’lerin hem okunup hem yazılabilen bir işleve sahip olması. Bu çiplerde bilgi, manyetik bantlar üzerine yazılır.

Salt okunur, sadece okunur anlamına gelir. Salt okunur dosyalar üzerinde değişiklik yapılamaz.

System Files (Sistem Dosyaları): Bilgisayar boot edildiğinde ( Boot kavramını RAM’inize attıysanız biraz yukarı bakın 🙂 ) diskten ilk olarak okunan yazılım kodudur. Bu kodlar, işletim sisteminin çalıştırılması için gereklidir.

Write and Read (Oku ve Yaz): Yazma, bilgisayarın RAM veya disk sürücüsüne yapılan işlevdir. Okuma ise bilginin sürücüden RAM’e veya RAM’den mikroişlemciye aktarılmasını sağlayan işlevdir.

Bilgisayarın tarihi ve genel terimlerin sonuna geldik. Bir sonraki yayınımız donanımlar ve yazı tanımlamalarla ilgili olacak.

Görüşmek Üzere!

Like

You may also like...

1 Response

  1. Paylaşımlarınızı ilgiyle takip ediyorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir